Universiade 2011 Forumları
LİNKLERİ GÖREBİLMEK VE DAHA KALİTELİ HİZMET İÇİN LÜTFEN KAYIT OLUNUZ...!!!

Erzurum & Universiad 2011 Hakkında Merak Ettiğiniz Herşey...


Bağlı değilsiniz. Bağlanın ya da kayıt olun

Cami ve Mescitler

Aşağa gitmek  Mesaj [1 sayfadaki 1 sayfası]

1 Cami ve Mescitler Bir Paz 14 Kas. 2010, 16:21

Lala Paşa Camii

Yakutiye Medresesinin doğusunda bulunan Lala Mustafa Paşa Camisi Kıbrıs fatihi Lala Mustafa Paşa tarafından Erzurum’da Beylerbeyi olarak görev yaptığı sırada 1562 yılında yaptırılmıştır. Cami Mimar Sinan’ın eseridir. Lala Mustafa Paşa caminin yanında saray ve bir de sıbyan mektebi yaptırmış ancak, bunlar günümüze ulaşamamıştır. Caminin yanı sıra hamamı bugün ayaktadır.

Lala Mustafa Paşa İstanbul’da Eyüp Sultan’da etrafı açık ve üst örtülü bir mezara 1586 tarihinde gömülmüştür.

Merkezi planlı camiler grubundan olan bu yapı, kesme taştan kare planlıdır. Önünde birbirlerine yuvarlak kemerlerle bağlanmış altı sütunun taşıdığı beş bölümlü bir son cemaat yeri vardır. Son cemaat yerinde bulunan iki mihrapçık, üzerleri çini panolu ve sülüs yazılı altı pencere bulunmaktadır. Bunlardan sağdaki mihrapçık üzerinde Hattat İzeddin’in 14 satırlık nesih yazılı fermanı bulunmaktadır. Ayrıca sağdaki ilkpencerenin üzerinde “Bismillâhir Rahmanir Rahim”, ikinci pencerede “Lâ ilâhe İllâllah Muhammedün Resûlullahi Hakka” yazılıdır.Üç kapı ile içerisine girilen cami kare planlı olup, üzeri dört yığma sütunun taşıdığı pandantifli, tromplu bir kubbe ile örtülmüştür. Ana kubbe köşelerde dört küçük ve iki de yarım kubbe ile desteklenmiştir. İç mekanı iki sıra halinde 28 pencere aydınlatmaktadır. Alt sıradaki pencere alınlıkları üzerinde bulunan çiniler işgal sırasında atılan kurşunlarla zedelenmiştir.
Mihrap yuvarlak ve mukarnaslı olup, üzerindeki kitabede camiyi yaptıranın ismi ve yapım tarihi yazılıdır. Yanındaki pencerelerde ise hadisler yazılmıştır. Caminin sağında bulunan minaresi kare kaide üzerine yuvarlak gövdeli ve tek şerefelidir. Beyaz taştan yapılan minare kırmızı taşlı bileziklerle bezenmiştir.
Caminin avlusunda sekiz köşeli ahşap ve konik çatılı bir şadırvanı bulunmaktadır. Bu şadırvandaki sütunlar son derece güzel taş işçiliği ile bezenmiştir.


Erzurum Ulu Camii

Erzurum'un en eski camilerinden olan Ulu Cami, Cumhuriyet Caddesi üzerinde, Çifte Minareli Medresenin de yanındadır. Saltuklulara Atabey ismi yakıştırıldığından ötürü bu camiye Atabey Camisi de denilmektedir. Cami Saltuklu Emiri Nasreddin Aslan Mehmet tarafından 1179 yılında yaptırılmıştır. Ancak onarımlarla özgün durumunu kaybetmiştir. Erzurum’a 1640 yılında gelen Evliya Çelebi bu caminin toprak damlı olduğunu ve içerisinde de 200 çam direk bulunduğunu belirtmiştir. Ancak bu durumun biraz abartılı olduğu sanılmaktadır.

Cami Sultan IV.Murad zamanında yiyecek deposu olarak kullanılmıştır. Camideki kitabelerden anlaşıldığına göre değişik tarihlerde beş kez onarılmıştır. Erzurum Valisi Hüseyin Paşa 1639’da, Ali Efendi 1826’da camiyi onarmış, bunu 1858, 1860 yıllarında yapılan onarımlar izlemiştir. Bu onarımları belirten kitabeler de camiye yerleştirilmiştir. Vakıflar Genel Müdürlüğü 1957-1964 yılları arasında camiyi bir kez daha onarmıştır.

Camide yapılan farklı tarihlerdeki onarımlar iç mekanda karışık bir mimari ortaya çıkarmıştır. Bununla beraber 51.00x54.00 m. ölçüsünde dikdörtgen planlı olan caminin mihrap duvarına dik yedi ayrı sahından meydana gelmiştir. Bugün on altısı duvarlara bitişik kırk paye ibadet mekanında üst örtüyü taşımaktadır. Caminin birinci bölümü beşik tonozla örtülüdür. İkinci bölümün önündeki iki mekan 10 sütunun taşıdığı tonoz örtülüdür. Üçüncü ve dördüncü bölümlerin üst örtüsü payeler tarafından taşınmaktadır. Orijinal mihrabın bulunduğu bölüm beş payenin taşıdığı kubbe ile örtülüdür. Caminin içerisinde toplam 40 sütun bulunmaktadır. Caminin içerisi 28 pencere ile aydınlatılmıştır. Bunlardan güneydeki ikinci pencere üzerinde 1826 tarihli onarım kitabesi bulunmaktadır.

Caminin beş kapısı olup, bunlardan ikisi doğuda, üçü de kuzeydedir. Bu kapıların hiç birisi birbirine benzememektedir. Doğudaki birinci kapının iki yanında birer mihrapçık vardır. Bunun kenarına da 1860 yılında yapılan onarımın kitabesi yerleştirilmiştir. Caminin ilk yapımındaki mihrap duvarı önü hafif sivri kemerler üzerine oturan büyük pandantifli bir kubbe ile örtülmüştür.

Günümüzde burada ahşap bir kubbe bulunmaktadır. Kubbe dışında kalan bölümler dıştan toprak damla örtülüdür. Caminin en gösterişli yönü orta eksendeki piramidal altı dizi mukarnas dolgulu tonozlu bölümüdür. Caminin sağ tarafında tuğladan yuvarlak gövdeli tek şerefeli minaresi bulunmaktadır. Minareye cami içerisinden çıkılmaktadır. Şerefeden yukarısı yıkılmıştır.



Murat Pasa Camii

Sehir merkezinde, bulundugu mahalleye adini veren Murat Pasa Camii, yanindaki hamamla birlikte sur kapilarindan Erzincan Kapisi civarindadir. Kitabesine göre 1573 tarihinde Sadrazam Kuyucu Murat Pasa tarafindan yaptirilmistir. Lala Pasa Camii’nden sonra Erzurum’daki ikinci Osmanli camisidir. Yapi plan ve mimari bakimindan, sehrin kendisinden sonra insa edilen tek kubbeli camilerine bir model olusturmustur. Caminin minaresi, dogusundaki Ahmediye Medresesi’nin minaresi ile ortaktir. Minare yakin zamanlarda onarilmistir.

Gürcü Kapisi (Ali Aga) Camii
Sehir merkezinde Gürcü Kapisi mevkiinde yer alir. Erzurum’da yeniçeri ocak agalarindan Kürkçü Ali Aga tarafindan 1608 yilinda yaptirilmistir. 1859 tarihinde önemli bir onarim geçiren cami, üç kubbeli son cemaat yeri ve tek kubbeyle örtülü ibadet mekânindan olusmaktadir. Cami plan, mimari ve süsleme özellikleriyle, diger tek kubbeli Erzurum camilerinin tipik bir örnegi konumundadir.

Caferiye Camii
Sehir merkezinde iç kale civarinda Tebriz Kapi semtinde yer alir. Kitabesine göre 1645 yilinda Ebubekir oglu Haci Cafer tarafindan yaptirilan cami koyu kahve renkli kesme kamber tasi ve moloz taslardan insa edilmistir. Kubbeyle örtülü caminin önünde dört sütuna oturan egimli çati ile örtülü bir son cemaat yeri bulunmaktadir. Kuzeybati kösede yer alan kisa gövdeli minare, Erzurum minareleri ile uygunluk içerisindedir. Caminin güneydogu ve kuzeybati köselerinde duvar içlerindeki merdivenlerle kürsü ve mahfile çikilmaktadir. Bölgesel etkilerin agir bastigi duvar içlerinden kürsüye götüren bu tür merdivenlere basta Lala Pasa olmak üzere Erzurum’daki bazi camilerden baska Oltu-Arslan Pasa Camii’nde de rastlanmaktadir.

Boyahane Camii
Sehir merkezinde, bulundugu mahalleye adini vermis olan cami, yanindaki Boyahane Hamami’nin bir kisminin cami haline getirilmesiyle 1566 yilinda yaptirilmistir.

Narmanli Camii
Sehir merkezinde, Tebriz Kapi semtinde, Çifte Minareli Medrese’nin dogusunda yer alir. Kitabesine göre 1738 yilinda Narmanli Haci Yusuf tarafindan yaptirilmistir. Önünde bes kubbeli son cemaat yeri bulunan Narmanli Camii iç mekâni örten kubbesinin biraz daha büyük olmasi bakimindan Erzurum’daki tek kubbeli camiler içerisinde en dikkat çekici olanidir.

Ibrahim Pasa Camii

Sehir merkezinde, Eski Hükümet Konagi’nin güneyinde yer alir. Kitabesine göre 1748 yilinda Erzurum Valisi Ibrahim Pasa tarafindan yaptirilmistir. Cami önünde üç kubbeli son cemaat yeri ve arkada ana mekâni örten kubbesi ile Erzurum’daki diger tek kubbeli camilerle benzerlik gösterir. Beden duvarlari diger camilerden biraz yüksekçe tutulmus olup, yapi düzgün kesme tas ile insa edilmistir. Cami, Erzurum’daki bazi camilere de model olmus, ölçülü ve dengeli özellikler yansitir.


Gümrük (Haci Dervis) Camii
Sehir merkezinde, Kongre Meydani’ndan Mahallebasi’na giden cadde üzerindedir. Cami kitabesine göre 1718 yilinda Haci Bektas oglu Dervis Haci Ibrahim tarafindan yaptirilmistir. Plan tertibi bakimindan Gürcü Kapisi, Cennetzade, Ibrahim Pasa camileriyle benzerlik gösterir. Tamamen kesme taslardan insa edilen caminin iç mekâni tek kubbe ile örtülü olup, önünde üç gözlü bir son cemaat yeri yer alir. Minaresi yakin zamanlarda yenilenmistir.

Dervis Aga Camii
Sehir merkezinde Ayas Pasa’dan, Mahallebasi’na giden yolun saginda türbe ile birlikte görülen camidir. 1718 yilinda Haci Dervis Aga tarafindan yaptirildigi bilinmektedir. 1736 yilinda caminin banisi ölünce cami önünde yaptirilan türbeye gömülmüstür. 1845 yilinda bir onarim geçiren cami mimari yönünden Bakirci ve Ibrahim Pasa camileriyle benzerlik gösterir. Cami, tek kubbe ile örtülü ibadet alani ve üç gözlü son cemaat yerinden olusmaktadir. Caminin insasinda kesme tas ve moloz tas kullanilmistir.

Pervizoglu Camii
Sehir merkezinde, Caferzade Mahallesi’nde yer alir. Vakfiyesine göre 1716 yilinda Pervizoglu Haci Mehmed tarafindan yaptirilmistir. Yaninda ayni adla anilan bir medrese ile birlikte küçük bir külliye içerisinde yer alan cami, tek kubbeli olup, üç gözlü son cemaat yerine sahiptir. Düzgün kesme tas ile insa edilen yapi, oldukça küçük ölçülerde, son derece uyumlu oranlara sahiptir.

Cennetzade Cami
Sehir merkezinde Asagi Yoncalik Mahallesi’nde, tas ambarlarin güneyinde bulunmaktadir. Vakif kayitlarina göre 1786 yilinda, Ismail adli bir kisi tarafindan yaptirilmistir. Distan piramidal bir çati ile kaplanan kubbe ile örtülen caminin, üç gözlü bir son cemaat yeri bulunmaktadir. Cami moloz tas ve kesme tas ile insa edilmis olup, sade bir görünüme sahiptir.


Kursunlu (Fevziye-Seyhülislam) Camii

Erzurum Kalesi’nin eteginde, yanindaki ayni adla anilan medrese ile birlikte yaptirilmis tek kubbeli bir camidir. Kitabesine göre 1700 yilinda, Seyhülislam Feyzullah Efendi tarafindan yaptirilmistir. Düzgün kesme tas ile insa edilen cami üç gözlü son cemaat yerine sahip olup, tek kubbe ile örtülüdür. Oldukça sade bir yapidir. .

Ayas Pasa Camii
Sehir merkezinde, Ayas Pasa Mahallesi’nde yer alir. Dört duvar üzerine üç gözlü son cemaat yeri ve ibadet alanindan meydana gelen cami 1545-1549 tarihleri arasinda Erzurum’da Beylerbeyi olan Ayas Pasa tarafindan yaptirilmistir. Ahsap sütunlara oturan son cemaat yeri ve içten ahsap, distan toprak dam örtülü ibadet mekânindan olusan cami, bu yönüyle, diger toprak damli Erzurum camilerine de benzemektedir.

Gürcü Mehmet Pasa Camii
Sehir merkezinde, Sultan Melik Mahallesi’nde yer almaktadir. Saltukogullarindan Sultan Melik tarafindan yaptirilan eski mescidin harap olmasi üzerine, 1648 tarihinde Gürcü Mehmet Pasa tarafindan yeniden yaptirilmistir. Bugünkü cami moloz tas duvarlar üzerine toprak dam örtülüdür. Önünde alti ahsap sütuna oturan düz damli bir son cemaat yeri vardir.

Kasim Pasa Camii
Sehir merkezinde yer alir. Kitabesinden 1667 yilinda, Kasim Pasa tarafindan yaptirildigi anlasilmaktadir. Dört ahsap sütunun tasidigi son cemaat yerine sahip cami düz toprak damli camilerden olup, oldukça sade bir yapidir.

Esat Pasa Camii
Sehir merkezinde iç kalenin güney-batisinda yer alir. Kitabesine göre 1853 yilinda Erzurum Valisi Esat Muhlis Pasa tarafindan yaptirilmistir. Sehre hâkim bir tepe üzerinde yer alan caminin son cemaat yeri ahsap direklere oturan egimli bir çati, ibadet alani ise düz toprak dam ile örtülüdür. Cami yapildigi dönemin ampir üslup özelliklerini yansitir.

Kemhan Camii
Sehir merkezinde yer alan caminin, 1654 yilinda Haci Bünyad Efendi tarafindan yaptirildigi bilinmektedir. 1811 yilinda Kemhanzade Ahmet Aga tarafindan onartilan cami, düz damla örtülü olup, Erzurum camilerinin en eskilerinden biri olarak bilinir.

Köse Ömer Aga Camii
Sehir merkezinde, adini verdigi mahallede yer almaktadir. Kitabesine göre 1771 yilinda Ömer Aga’nin babasi tarafindan yaptirilan eski cami genisletilerek yenilenmistir. Cami, önünde yedi ahsap sütuna oturan düz toprak dam örtülü basit bir yapidir.

Arslan Pasa Camii
Oltu ilçesinde, Oltu çayi kenarinda yer alan cami, 1664 yilinda, Çildir Atabeklerinden Kars muhafizi Arslan Mehmet Pasa tarafindan yaptirilmistir. Cami bir külliye bünyesinde planlanmis, ancak dogudaki medrese hücreleri disinda, külliyenin diger elemanlari yikilmistir. Kesme tastan insa edilen cami üç gözlü bir son cemaat yeri ile tek kubbe ile örtülü bir ibadet alanindan olusmaktadir. Yer yer süsleme unsurlariyla zenginlestirilen cami, plan ve mimarisiyle, Erzurum’daki Lala Mustafa Pasa, Gürcükapi camilerine benzemekte olup, Osmanli sanatindaki tek kubbeli camilerin Dogu Anadolu’daki en güzel örneklerden biridir.

Kale Mescidi
Erzurum Kalesi’nde bulunan mescit, 12. yüzyilda Saltuklular zamaninda yapilmistir. Kible duvarlariyla iç surlara bitisen yapi, dikdörtgen bir plana sahiptir. Ortada iki payeye oturan örtü sisteminde, giriste çapraz tonozla ayni genislikle mihrap önü kubbesi yer alir. Yan mekânlar besik tonozludur. Derin mihrap, surlarin güneyindeki yarim yuvarlak burca oturtulmustur. Erzurum’daki en eski Türk yapisi olarak kabul edilen Kale Mescidi mescit-türbe arasi ilginç bir mimari özellige sahiptir.

Kullanıcı profilini gör http://universiade2011.benimforum.org

Sayfa başına dön  Mesaj [1 sayfadaki 1 sayfası]

Bu forumun müsaadesi var:
Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz